توکیو ( TOKYO )

در طول نیم قرن گذشته، توکیو خود را به عنوان یکی از  پایتخت های جهانی عکاسی خیابانی تثبیت کرده است. با این حال، برخلاف سایر شهرها، پایتخت ژاپن، دارای نقاط شاخص و دیدنی زیادی یا معماری متمایز و منسجمی مانند جزیره منهتن (Manhattan Island) و هاوسمانی پاریس (Haussmannian Paris)  نیست. در عوض، هرج و مرج بصری سبک‌ها و دوره‌های معماری توکیو منجر به ظهور زیبایی‌شناسی شن مانند و کنتراست بالایی در اواخر دهه 1960 شد که برای عکاسی خیابانی ژاپنی، نمادین است.

ظهور عکاسی خیابانی در ژاپن در دهه 1930 با معرفی دوربین های کوچکتر و قابل حمل در بازار ژاپن آغاز شد. هیروشی هامایا  ( Hiroshi Hamaya ) و  کینیو کووابارا (Kineo Kuwabara) در این دوره شروع به عکاسی در توکیو کردند و هر دو تأثیر زیادی بر پیشرفت عکاسی ژاپن پس از جنگ داشتند. کووابارا (Kuwabara ) یک عکاس پرکار خارق‌العاده بود که بی‌وقفه در کوچه پس کوچه‌های نواحی ادو شهر شیتاماچی، در مرکز شهر توکیو قدم می‌زد. برخلاف سبک رایج شینکو شاشین (shinko shashin) (عکاسی جدید) در آن زمان، عکس‌های او بر اساس آرمان‌های هنری نبودند، در عوض چشم تیزبین او به جزئیات و لحظه‌های گویا تکیه داشت. اگرچه هامایا، جوان ترین کووابارا بود، اما سبک عکاسی او توسعه یافته تر بود و عکس‌های او از توکیو دهه 1930 دارای فضایی عمیق  هستند (تصویر 1 را ببینید) که از شور و نشاط منطقه، سرگرمی مورد علاقه‌اش در گینزا و بازارهای شبانه، کافه‌ها و بارها لذت می‌برد.

در حالی که عکاسی خیابانی دهه 1930 توسط تصاویر تبلیغاتی سال‌های جنگ بلعیده شد، پس از شکست، دوباره به سرعت ظاهر شد؛ در زمانی که عکاسی نقش مهمی در شهادت ویرانی‌های پایتخت داشت. بسیاری از عکاسان بزرگ سال های قبل از جنگ توانستند دوباره در توکیو کار کنند، به لطف رونق نشر که پس از رفع سانسور زمان جنگ رخ داد. Ihee Kimura و Shunkichi Kikuchi در اوایل سال 1946 کتاب Tokyo, Fall of 1945 را منتشر کردند، کتابی که نشان می داد چگونه زندگی دوباره در میان آوارها شروع به جوانه زدن کرده است. تاداهیکو هایاشی (Tadahiko Hayashi) هم از روند بازسازی عکاسی می کرد و مجموعه‌ای از آثار را با عنوان Kasutori Jidai (روزهای در خاک، 1980) تهیه کرد، پرتره‌ هایی جذاب از زندگی در توکیو پس از جنگ با سربازان از کار افتاده، دستگاه‌های GIs، کودکان خیابانی که کفش‌هایشان می‌درخشند و سیگار پف می‌کنند  و عاشقان جوانی که در خیابان های گینزا قدم می زنند. عکس های او دوگانگی این دوره را به تصویر می کشند: آرامش آزادی تازه به دست آمده در میان سختی و ویرانی بزرگ را.

در اوایل دهه 1950، بسیاری از عکاسان به شیتاماچی‌هایی (shitamachi) که قبل از جنگ از آن عکاسی کرده بودند، بازگشتند؛ محله‌هایی که زندگی در خیابان‌های آن جریان داشت. کودکان به سوژه اصلی عکاسی تبدیل شدند، نمادی برای بازسازی جامعه ژاپن. کیمورا (Kimura)، کن دومون (Ken Domon)، یاسوهیرو ایشیموتو ( Yasuhiro Ishimoto) و بسیاری دیگر ، از کودکان در حال بازی در خیابان ها عکس می گرفتند،  تصاویری که هم با نوستالژی و هم با حس امید به آینده همراه بودند.

سال‌های پس از جنگ برای ژاپن، سال‌های پرتلاطمی بودند. در پاسخ به تغییرات بنیادی در حال وقوع، نسل جدیدی از عکاسان شروع به آزمایش اشکال بدیع بیان عکاسی کردند. آنها در سال های قبل از جنگ فعال نبودند و به دنبال فاصله گرفتن از رویکردهای عکاسی سنتی گذشته بودند. در سال 1959، شش عکاس جوان – شومی توماتسو (Shomei Tomatsu)، ایکوه هوسو (Eikoh Hosoe)، کیکوجی کاوادا (Kikuji Kawada)، ایکو ناراهارا (Ikko Narahara)، آکیرا ساتو (Akira Sato) و آکیرا تانو (Akira Tanno)- گرد هم آمدند تا تعاونی ویوو (Vivo ) را تشکیل دهند: گروهی که طیف گسترده‌ای از سبک‌های عکاسی را در بر می‌گرفت، اما شیفتگی خود را با نفوذ فزاینده غرب در ژاپن و رویکرد پر معنی «مستند ذهنی (subjective documentary)» به اشتراک می‌گذاشتند. خیابان های شهر، سوژه اصلی آنها بودند، اما این عکاسان به جای اینکه به دنبال مستندسازی «عینی» این جهان باشند، سعی می کردند فعالانه با سوژه خود درگیر شوند و در نتیجه ماهیت ژاپن در حال ظهور را زیر سوال ببرند، همانطور که در عکس های توماتسو از جهان اعتراضات خیابانی دانشجویی در سال 1969 (نگاه کنید به تصویر 2) می بیند. ایشیموتو (Ishimoto) و هم شیگیچی ناگانو (Shigeichi Nagano) اگرچه از اعضای Vivo نبودند، اما برخی از جالب‌ترین تصاویر را از اوایل دهه 1960 توکیو تولید کردند که ظهور شهری مدرن و شرکتی را به تصویر می‌کشند که به طرز نگران‌کننده‌ای فاقد ‌چهره و شخصیت است.

عکاسان به طور پیوسته تمرکز خود را از شیتاماچی (shitamachi) به شینجوکو (Shinjuku)، ناحیه زیرین شهر و پرجمعیت ترین منطقه آن تغییر می دادند. هنگامی که تنش های سیاسی و اجتماعی در سال 1968 به اوج خود رسید، گروه کوچکی از منتقدان، شاعران و عکاسان گرد هم آمدند تا مجله Provoke را تشکیل دهند، مجله ای که عکاسی ژاپن را از ته قلب تکان داد. این گروه در اولین شماره خود مانیفست (بیانیه) خود را بیان کرد: «امروزه که کلمات، بنیاد مادی خود را از دست داده اند – به عبارت دیگر، واقعیت خود را – و در هوا معلق به نظر می رسند، چشم یک عکاس می تواند تکه هایی از واقعیت را به تصویر بکشد که با زبان، آن طور که هست، نمی توان بیان کرد. عکاس می تواند تصاویر را به عنوان سندی ارائه کند تا در کنار زبان و ایدئولوژی در نظر گرفته شوند. به همین دلیل است که Provoke، هرچقدر که ممکن است گستاخانه به نظر برسد، عنوان فرعی «اسناد محرک برای تعقیب ایده‌ها» را دارد. »

عکاسان Provoke به جای ثبت دنیای اطرافشان، به دنبال این بودند که رسانه عکاسی را به محدودیت های آن بکشانند. در حالی که خیابان‌های شینجوکو، ماده اولیه عکاسی آن‌ها بودند، عکس‌های آن‌ها، شهر را به لبه‌های قابل تشخیصی سوق می دادند و آن را به مجموعه‌ای از نورها، تاری‌ها، خراش‌ها و قطعات تقلیل می دادند.

شدت Provoke همچنان تأثیرگذار و نمادی از عکاسی خیابانی ژاپنی است، به ویژه که بسیاری از عکاسان آن دوره – مانند دایدو موریاما (Daido Moriyama) (نگاه کنید به صفحه 348)، نوبویوشی آراکی (Nobuyoshi Araki) (نگاه کنید به صفحه 352)، و یوتاکا تاکاناشی (Yutaka Takanashi) – هنوز هم فعال هستند. با این حال،  همانطور که به توکیو در طول زمان، لایه‌های پیچیدگی اضافه شده است، عکاسان ژاپنی هم به توسعه رویکردهای تازه ادامه داده‌اند، از پرتره های بی روح تاکاشی هوما  (Takashi Homma) از پراکندگی حومه توکیو (نگاه کنید به تصویر 3) تا مطالعات نائویا هاتاکیاما (Naoya Hatakeyama) در مورد جنبه‌های پنهان ساختار شهر (نگاه کنید به ص 354). عکاسی خیابانی ژاپن، مانند خود شهر توکیو، همچنان در جریان است.

– کتاب : اطلس جهانی عکاسی خیابانی

– صفحه :  347 – 346  

– نویسنده : جکی هیگنز

– ترجمه : عارف خدابنده

نظر شما در مورد این نوشته چیست؟

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی یکی از نمادها کلیک کنید:

نماد WordPress.com

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. خروج /  تغییر حساب )

عکس گوگل

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google خود هستید. خروج /  تغییر حساب )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. خروج /  تغییر حساب )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. خروج /  تغییر حساب )

درحال اتصال به %s

یک وبسایت یا وبلاگ در WordPress.com بسازید قالب Baskerville 2 از Anders Noren.

بالا ↑

%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: